Belediye Başkanı
Mustafa Gülhaş

TELEFON: (422) 521 60 02 FAKS: (422)

Nüfusu : 5909
Tarım arazisi : 16.662
İlçeye uzaklığı : 18km.

Komşuları: Erkenek Beldesi, Reşadiye Köyü, Hudut Köyü, Savaklı Köyü ve Altıntop Köyüdür.


BELDENİN TARİHÇESİ

Sürgü adı kaynaklarda en eski hali ile "Sargi" şeklinde geçmekte iken, Memluklu-Osmanlı Döneminde "Sürgi" haline dönüşerek günümüzde "Sürgü" adını almıştır.

Roma ve Roma İmparatorluğu devrinde ve Bizans-Sasani savaşları esnasında askeri bir üst niteliğine sahip olan Malatya'nın yanı sıra bu iki devletin mücadele sahası olmaktan kurtulamamıştır. İslam fetihlerinin başlaması ile 7.yy. ortalarından itibaren Malatya ve civarı İslam hakimiyeti ile tanışmıştır. Fakata bu hakimiyet sürekli olmamış, Bizans-İslam Kuvvetleri arasında sürekli el değiştirmiştir. Muhtemelen Malatya yakınında bulunan Zibatra ve Sargi gibi yerleşim yerleri bu dönemlerde gelişmiş olabilir.Zibatra ve köylerde, Sürgü civarında bulunan harabeler (Zibatra Surları,Polat'ta Gavur Kalesi, Sürgü Kertizmen Kalesi, Kadılı Sancar Kalesi, Elmalı Saçmalıpınar Manastır kalıntıları, Eskiköy Erkenekteki gözetleme kuleleri v.s.) bunların daha çok Roma dönemine ait olduğunu göstermektedir. Ramsay Zibatra'nın Bizans devrine ait bir yerleşim yeri olduğunu söylemekte, hudut müdafası için yapılmış bir kaleden ziyade, muhtelif alayların toplanması için yapılmış bir buluşma mahalli olduğunu ifade etmektedir. Sürgü civarı da Zibatra'nın bu fonksiyonlarından etkilenerek Bizans ve İslam ordularının geçiş noktası olmuştur.

873'te Bizans İmparatoru Basileos, Fırat Bölgesine doğru ilerleyerek Zopetra ve Samsat arasındaki bölgeyi ele geçirmiştir. Fakat imparatorun asıl hedefi Malatya'yı almaktır. Malatya (melitene) kalesini alma teşebbüsende bulunurken ağır bir yenilgiye uğradığı için hedefine varamamıştır.

X.yy. başlarında İslam aleminin karışıklık içinde olduğu bir dönemde Türkler Malatya ve civarına akınlar düzenlemeye başlamışlardır.

Malatya ve çevresinde Bizans'ın Malatya'da ki Ermeni Valisi Filaretos ve onun ölümünden sonra yerini alan Gabriel'in kısa hakimiyeti dönemi sonrasında Selçuklular ve Danişmentliler bu bölgeye sahip olabilmek mücadeleye girişmişlerdir. Önce Fümüştekin Ahmet Fazi 1085'te Malatya'yı kısa bir süre için ele geçirmiş, 1095'te de Kılıçarslan Elbistan ve Zibatra'yı zapt ederek Malatya üzerine yürümüştür. 1102'de Danişment hükümdarı tekrar alınmış ise de bölgede Selçuklu-Danişmentli mücadelesi devam etmiş 1105'te Kılıçarsaln tarafından Selçuklu hakimiyeti altına alınmıştır.Malatya ile birlikte Sürgü civarı da şüphesiz bu tarihlerden itibaren Türk hakimiyeti altına girmiştir.

Bölgede kısa bir süre daha Selçuklu Danişmentli mücadelesi devam etmiş 1178'de II.Kılıçarslan Danişmentli hakimiyetine son vererek Malatya'yı Selçuklu topraklarına katmıştır. Selçukluların XIII.yy. sonlarına doğru iyice zayıflaması sonucu bölgeye bir müddet Memluklar hakim olmuş daha XIV.yy. ilk yarısında Dulkadioğulları Malatya, Maraş,Elbistan civarına hakim olmuşlar ve beylik kurmuşlardır. Kurulan bu beyliğin iki büyük oymağı Harbendelüler ve Mihmandlular'dır.

Bu iki oymaktan bilhassa Harbendelüler Halep Türkmenlerinden konar göçer olup Besni-Malatya arasında yeri Sürgü'nün içinde bulunduğu bölgede yaşadıkları bilinmemketidr. Sürgü'nün de içinde bulunduğu bu bölge Malatya ve civarının kesin olarak Osmanlı hakimiyetine geçtiği 1516'ya kadar Dulkadirli,Memluklu,Memluklu-Osmanlı arasında mücadele sahası olacaktır. Nitekim bu müücadele esnasında 1399'da Osmanlı hükümdarı I.Beyazıd Memluklu nüfus sahasına inerek, Malatya, Elbistan, Besni, Darende ve Divriği'yi idaresi altına alarak Osmanlı hudutlarını genişlettiği görülmektedir.Genişleme sırasında Sürgü ve Subadra civarı da Osmanlı hakimiyetine girmiştirAlınan bölgenin idaresi Dulkadiroğlu Nasreddin Bey'e bırakılmış ve dolayısı ile Malatya bölgesi Osmanlı kontrolü altında tutulmaya devam edilmiştir.

Fatih Sultan Mehmet'in sultanlığı için hayati önem taşıyan Dulkadir toprakları ile ilgilenmesi iki devlet arasında dostça münasebetleri bozacaktır. Fatih Sultan Mehmet'tin bundan amacı Maraş-Malatya havalisini elinde bulunduran Dulkadiroğullarının Mısır yolunun güvenliği bakımından erzettiği önemdir. Yavuz Sultan Selim'in Mısır seferi öncesinde 1516'da Malatya,Darende, Gerger, Besni, Divriği, Kahta, Aydıntaş ve Adana gibi kaleler zaptedilmiştir.Böylece bu tarihten itibaren Malatya-Besni arasında yer alan Sürgü Osmanlı Hakimiyeti altğne girmiş oluyordu. Yavuz Sultan Selim Mısır Seferi kararını açıkladığı yer olan Malatya'dan güneye doğru tekrar yola çıktığında kasaba nahiyesine bağlı Samanköy Çamlı yurdu Kederbeyt nahiyesinde Zeliha Köyünden daha sonrada Subadra nahiyesinden Surgi yurduna ulaşmıştır. Buradan da Bucakdere (Tucandere) Göksu-Ayıntap yolunu izleyerek Halep'e yönelmiştir. Sürgü Köyü Subatra nahiyesine bağlı bir yerleşim yeri olan Besni kazasına Gerger Kahta kazaları ile birlikte Malatya sancağına bağlıdır. Besni kazasına bağlı Subatra nahiyesinde 11 köy 53 mezra bulunmaktadır.

BELDENİN ÇOĞRAFİ YAPISI

Sürgü Doğu Anadolu Bölgesinin yakır Fırat Bölümündedir. Arazi yapısı bakımından çok yüksek ve ve engebelidir. Bulunduğu konum itibarı ile deniz seviyesinden yüksekliği 1310 m'dir. Kasabayı çevreleyen dağlar kuzeybatıdan itibaren batıya doğru sıralanmakta, kuzey ve güneyde bir set oluşturmaktadır. Bu dağlar yurdumuzun güneyini baştan başa saran Toros Dağlarının bir koludur.Malatya Torosu olarak geçen dağ sırasının bir kolunu da bu dağlar oluşturmaktadır. Malatya Torosları Malatya Ovası çukurluğu ile diğer taraftan Besni, Adıyaman ve Kahta düzlükleri arasını doldurmuş olan dağlık kütleye denir. Sürgü ve yöresi de bu aman içindedir.

Doğanşehir Meridyeni üzerinde, batı ve güneybatı yönlerinden uzanan sıra dağlar genişliği 30'km.'ye inecek kadar daralır. Malatya Torosu Kapıdere Boğaz'ından başlar, sıra doğuya doğru gittikçe genişler, birbirine paralel birkaç dağ koluna ayrılır. Sürgü'ye gelen kollar mikaşislerle birlikte tabakalaşmış mermer kalkerlerden, filit, diyaboz ve variyalitlerden ev eski zaman kayalıklarından teşekkül etmiştir.